//SIKÇA SORULAN SORULAR

SIKÇA SORULAN SORULAR

Bu kısımda, program ile alakalı sıkça sorulan sorulara cevaplar verilerek, kafanızda oluşması muhtemel sorulara yanıt bulunması amaçlanmaktadır. Bu bilgiler programın genel yapısına ve esas olarak Türkiye’deki bölümüne ait bilgilerdir. Daha fazlasını Amerika’ya gidişlerden önce yayımlanacak katılımcı rehberinde bulabileceksiniz. Gecen seneye ait katılımcı rehberine ulaşmak için lütfen tıklayınız.

İngilizcemin program için yeterli olup olmadığını  nasıl anlayabilirim? 

Programa kaydınız alınmadan önce danışmanlarımızca yapılacak bir sözlü mülakat ile İngilizce seviyenizin programa katılım için yeterli olup olmadığı ölçülmeye çalışılacaktır. Ancak yeterli konuşma İngilizcesini gösterebilmeniz ve diğer şartlarınızın da uygun olması halinde kayıt yaptırabilirsiniz. Tarafımızca yapılacak bu mülakatın (özel durumlar haricinde) tekrarı olmayacağından mülakatınız sırasında heyecanınızı kontrol edebilmeniz önemlidir. Kaydolan katılımcı takip eden hafta bir de program sponsoru olan CIEE tarafından bir video kayıtlı mülakata tabi tutulacaktır. Bu mülakatı geçebilmek için öğrenci 2 hakka sahiptir. İki denemenin sonucunda da başarısız olanların kayıtları iptal edilir. Programa katılım için yeterli İngilizce seviyesine sahipseniz ayrıca İngilizcenizin durumuna CIEE tarafından bir de not verilecektir. Bu not daha sonra işvereniniz ve işinizin ayarlanmasına etkide bulunacağından mülakatta mümkün olduğu kadar rahat olmalı ve danışmanınızca sizlerle paylaşılan önemli uyarılara dikkat etmelisiniz.

Ortalamamın 4 lük sistemde 2 veya üstü olması yeterli midir?

Normal şartlar altında 2.00 ve üzerindeki bir değerde olan ortalama programa katılımınız için yeterlidir fakat bununla birlikte notlarınızın dönemsel gidişatı da önemlidir. Ortalamanızda görülecek dramatik düşüşler  programa yeterli ortalamanız var görünse bile başvurunuzun alınamamasına sebep olabilir. Son döneminizin notları bu anlamda çok belirleyicidir.

Ortalamam 2 ye çok yakın,  programa katılma şansım olabilir mi?

Bu durumdaki öğrencilerin %90’ı programa kabul edilemez. Notlarınızın dönemsel olarak belirgin bir şekilde yükselmeye başlamış olması, notlarınızın düşük olmasının ciddi ve makul sebeplerinin olması gibi farklı kriterler danışmanınız tarafından değerlendirilir ve size özel karar verilebilir.

Ortalamam 100 lük sistem üzerinden, bu durumda yeter not kaçtır?

Ortalamanız 100’lük sistem üzerinden olabilir ve bu durumda da akademik ortalamanızın geçme notunun üzerinde olması beklenir. Örneğin, okulunuzun geçme notu 60 ise genel ortalamanız da 60 ya da üzerinde olmalıdır. Her durumda ortalamanızın yeterliliği konusunda danışmanınız size gerekli bilgiyi verecektir.

Ortalamamı nasıl belgelemeliyim?

Başvurunuz sırasında, bitirdiğiniz son dönemin de dâhil edildiği transkriptizi okulunuzdan kapalı ve ağzı mühürlü bir zarf içerisinde almanız ve bize iletmeniz istenecektir.

Açık Öğretim Fakültesi öğrencileri bu programa katılabilir mi?

Açık Öğretim Fakültesinin İngilizce Öğretmenliği ve devam zorunluğu olan bölümlerinde okuyan öğrenciler programa katılabilirler. Bunun haricindeki bölümlerde okuyan öğrenciler başarı durumları ne olursa olsun programa katılamazlar.

İki yıllık bölümlerde okuyan öğrenciler programa katılabilir mi?

İki yıllık yüksekokullarda okuyanlar maalesef programa kabul edilememektedir.

Master ve Doktora öğrencileri programa katılabilir mi?

Master ve doktora öğrencileri lisans öğrencileri ile aynı şekilde değerlendirilir ve programa katılabilirler. Yalnız bu öğrenciler yaşları itibari ile programa uygun olmayabilirler. Programa katılım için üst yaş sınırı 30 olmasına rağmen genelde 26 yaş üzerinde öğrenciye göre karar verilmektedir.

Son sınıf öğrencileri programa katılabilir mi?

Son sınıf öğrencileri programa katılabilirler. Programları bittiğinde dönüp devam edecekleri bir okulları olmayacağından vize görüşmeleri sırasında vize memurunun kendilerine güvenmesi için bu öğrencilerin iyi notlara, iyi İngilizceye ve varsa destekleyici başka şeylere sahip olması büyük bir avantajdır. Son sınıf öğrenciler danışmanlarının vereceği tavsiyelere dikkatle uymalıdır.

Yabancı uyruklu öğrenciler bu programa katılabilir mi?

Türkiye de okuyan yabancı uyruklu öğrenciler diğer katılım şartlarını sağlıyor olmaları koşulu ile programa kabul edilip edilmeme yönünde bireysel olarak değerlendirileceklerdir. Kabul edilen öğrencilerin de tüm işlemleri burada yapılacak olmakla beraber vize görüşmesi için kendi ülkelerindeki  ABD konsolosluk/büyükelçiliklerine başvurabilecekleri gibi başvurularını burada da yapabilirler. Yabancı uyruklu bir öğrenci iseniz durumunuzu lütfen danışmanlarımıza sorunuz.

Kayıt olmak için neler yapmalıyım? Ve kayıt olabilmek için ofisinizin bulunduğu bir şehirde olmam gerekli mi?

Türkiye’nin neresinde olursanız olun kayıt olmanız için ilk yapmanız gereken, work and travel sayfamızdaki online work and travel kısmına girip bir CV oluşturmaktır. İlgili sayfadaki Hesap / CV oluştur butonuna tıklayıp açılan formu tamamladığınızda CV’niz oluşacak ve sistemimize düşecektir. CV oluşturma sayfasına gitmek i.in lütfen tıklayınız.

CV’nizi oluşturduktan sonra sistem tarafından otomatik olarak takibe alınarak yönlendirmeleriniz başlayacaktır. Türkiye’nin her yerinde bulunan öğrenciler gibi işlemlerinizi yürütmek için bulunduğunuz ilde bir ofis olmasına ihtiyaç duymadan online olarak işlemlerinizi takip edebileceksiniz. Tüm başvuru işlemleriniz, sistem ve size atanacak danışman vasıtasıyla düzenli olarak size bildirilecek ve gerekli tüm konularla ilgili danışmanınızdan yardım ve yönlendirme alacaksınız.

Program ücreti haricinde bir masrafım olacak mı?

Evet. Vize görüşmeniz için ABD konsolosluğunun hesabına yatırmanız gereken 160 USD vize görüşme ücreti, SEVIS (Student Exchange Information System) ücreti olan 35 USD (bu ücretler ABD hükümeti tarafından belirlenir ve gerek görüldüğünde değiştirilen fiyatlar konsolosluklar tarafından bildirilir), her sene değişmekle birlikte geçen seneye ait ortalaması istatistiklerimize göre 800 USD olan -fiyatlar havayolu firmaları tarafından belirlenmektedir- gidiş dönüş uçak bileti ücreti ve Amerika ya giderken beraberinizde götürmenizi gereken en az 800 USD cep harçlığı program ücretine dâhil değildir. Eğer pasaportunuz yoksa pasaport çıkartma masrafları ve 15 TL olan yurtdışı çıkış harcı da program ücreti dışında  ek olarak yapacağınız harcamalardandır. Katılımcıların karar aşamasında bu maliyetleri de hesaba katarak değerlendirme yapması gerekmektedir. Bu masraflar programın kendisine ait olmayıp doğası gereği beraberinde getirdiği masraflardır.

Bu masraflardan cep harçlığı Amerika’da geçireceğiniz ilk birkaç haftada çalışmaya başlamış olsanız dahi sosyal güvenlik numaranız belli olmadan önce maaş çeklerinizi alamayacağınız ve/veya bozduramayacağınız için  bu süre zarfında meydana gelen yaşam masraflarını karşılayabilmek amacıyla yanınıza almanız gereken bir paradır ve Department of State tarafından en az 800 USD olması zorunlu tutulmaktadır. Uçak bileti ücretleri ise tamamen havayolu firmalarınca belirlenir ve ne program ücreti ne de UT ile bir ilgisi yoktur. Ama istek durumunda UT tüm katılımcılarına ekonomik uçak bileti temin edebilmeleri konusunda yardımcı olacaktır. Bunun yanında katılımcılar biletlerini istedikleri kanaldan alabilirler.

Programa katılmamıza rağmen iş bulunamaması söz konusu mudur?

Hayır. Programa katılan her öğrenci mutlaka bir işe yerleştirilir. Öğrencinin işi olmadan programa katılması mümkün değildir. Kayıt zamanı, İngilizce seviyesi, yaş, tecrübe, tercihler, işe başlayabilme tarihi ve bazen de şans gibi faktörler öğrenciye sunulacak olan işin hem bulunma zamanını hem de niteliğini etkileyebilir. Katılımcı standart bir work and travel işine yerleşmeyi kabul ederek programa başvurmalıdır. Bu durumda, program kurallarında yapılan umulmadık değişiklikler gibi geçen senelerde görülen olağan üstü durumlar harici katılımcının bir işe yerleştirilememesi pek olası değildir.

Amerika’da çalışacağım iş nasıl bulunur?

Çalışma bu programın olmazsa olmaz bir parçasıdır. Daha önce bu programa katılıp Amerika’da bulunduğu sürede tanıştığı işverenlerden iş kabulünü bir sonraki yaz için direkt kendisi alan veya işini Amerika’da bulunan bir tanıdığına bulduran öğrencilerin oluşturduğu küçük bir dilim hesaba katılmazsa, iş yerleştirmeleri Amerika’daki sponsor aracılığı ile yapılır.

Öğrencilerimizi işe yerleştirmek için Road Show ve Recruit adı altında düzenlediğimiz yüz yüze CIEE  iş fuarlarının yanı sıra yine CIEE sponsorluğunda web kamerası üzerinden gerçekleştirilen Virtual Hiring ve web tabanlı Direct Hiring sistemleri de öğrencilere sunulan işe yerleşme hizmetlerindendir. Daha geniş bilgi için lütfen iş fuarları sayfamızı ziyaret edin.

Amerika’da bulduğum veya bulunan işten nasıl emin olurum?

İş kabul belgenizde çalışacağınız iş ve iş yeri hakkında iletişim bilgileri yer alacaktır. Öğrenciler işverenleri ile direkt temas kurabilirler. CIEE, DS-2019 formunuzu yayımlamadan önce, işyerinizin güvenilirliğini ve iş kabul belgenizin doğruluğunu araştırmaktadır. Sizin adınıza düzenlenecek olan DS-2019 formunuz denetim yapıldıktan sonra yayımlanacaktır ve üzerinde yerleştiğiniz işverenin bilgileri olacaktır. Bu konuyla alakalı detayları sözleşme sayfalarında bulabilir ve danışmanınızdan da bilgi alabilirsiniz.

İş yerleştirme sürecinde dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Programa karar verip şirketinide seçen ve işlemlere başlayan katılımcıların en önemli süreçlerinden bir taneside kendilerine en uygun işi seçmeleri ve sorun yaşamadan çalışabilecekleri, kendilerine uygun iş alanlarına yönlenmeleridir. Şirketlerin asli görevlerinden bir tanesi katılımcıyı en uygun işe yerleştirmek olmasına rağmen bazen acentanın ya da acenta çalışanlarının yanlış yönlendirmesi ya da yetersiz kalması ya da bazı öğrencilerin acentalarını yanıltarak kapasitelerinin ve kabiliyetlerinin üzerinde bir işe yerleşmeleri program içerisinde istenmeyen bir takım sorunlara neden olabilir. Yerleştirme sürecinde dikkat edilmesi gereken önemli başlıkları ve dikkat edilmesi gerekenleri şu şekilde sıralayabiliriz.

İşveren ve iş pozisyonları hakkında yeterli bilgiye sahip olma: Acentalar öğrencilerine sundukları işler hakkında detaylı bilgilendirme yapmalıdır. Yerleşmenizin yapılacagı işin işveren ve pozisyonların ait bir profili olmalıdır. Bu olmaksızın öğrencinin o işe çeşitli açılardan (iş başlangıç ve bitiş tarihlerinin uygunlugu, istenen İngilizce seviyesinin uygunluğu vb.) uygun olup olmadığı kestirilemez ve doğru bir eşleştirme yapılamaz. Bu profiller öğrencinin iş hakkında daha sonra bir sürprizle karşılaşmasını engelleyecek şekilde ücret, çalışma saatleri, istenen nitelikler, konaklama hakkında bilgiler, bölge hakkında bilgiler vs. de içermelidir.

İşe yerleşmenin doğru kanalla yapılması: Öğrenci doğru bir işle (tarihlerine, İngilizce seviyesine vs.) eşleştirildikten sonra işe alımı için gerek işveren gerekse işveren tarafından yetkilendirilmiş bi işe alım görevlisi tarafından mülakata tabi tutulmalıdır. Bunun yapılmadığı durumlarda yerleştirmeler sağlıklı olmaz ve öğrenci Amerikaya gittikten sonra işverenin öğrenciyi beğenmeme sorunları yaşanabilir. Bu mulakatlar yüz-yüze düzenlenen fuarlarla gerçekleştirilebileceği gibi web kamerası üzerinden yapılacak online görüşmelerle de sağlanabilir.

İngilizce seviyesi: Programa başvuru için istenilen İngilizce seviyesi en az orta düzey (Intermediate) olmasına rağmen her bir işinde kendi içerisinde istediği bir takım İngilizce seviyeleri vardır. Nasıl ki programa başvuru yapan her bir öğrencinin İngilizce seviyesi aynı değilse her bir işin ve işverenin beklediği İngilizce seviyeleride farklılık gösterebilir. Örneğin bir markette kasiyer olarak çalışacak ya da isteği böyle bir işte çalışmak olan bir öğrenciden daha ileri düzeyde (Advanced) İngilizce seviyesi istenmektedir. Ama bir otelde kat temizleyicisi olarak çalışacak öğrenciden orta düzey (Intemediate) İngilizce seviyesi beklenebilir. Bu her zaman iş pozisyonuna göre değil çoğu kez işverenin tercihlerine göre belirlenir. Katılımcı iş yerleştirme sürecinde mutlaka iş detaylarını okumalı ya da iş hakkında ve istenilen İngilizce seviyesi hakkında bilgi sahibi olmalı ve kendi İngilizcesinin bu işi yapmaya yeterli olup olmadığından emin olmalıdır.

İş başlangıç ve bitiş tarihleri: Her bir işin bir başlangıç ve bitiş tarihi vardır. Bu başlangıç ve bitiş tarihleri işin lokasyonuna, işverenin beklentilerine, sezonun yoğunluğuna, özel veya milli günlere, eleman kapasitesine göre değişiklik gösterebilir. Örneğin okuldaki en son sınavınız ve okulunuzun kapanış tarihi 10 Haziran ise uçuş hazırlıklarınız, iş yerine ulaşım gibi sürecide göz önüne alarak iş başlangıç tarihi 14 Haziran ya da daha geç olan işleri tercih etmelisiniz. Ayrıca her bir seçilen işin, en erken bırakma kuralı vardır ve tarihi bellidir. Eğer seçtiğiniz iş ve işvereniniz en erken işi 10 Eylül tarihinde bırakmanızı istiyorsa en az bu tarihe kadar çalışıp çalışamayacağınızdan emin olarak bu işi seçmelisiniz. Eğer okulunuz 5 Eylül tarihinde açılacaksa ve nasıl olsa bir hafta erken dönerim mantığı ile hareket edip bu işi seçmemelisiniz. Bu tür bir davranış hem acentanızı hem de işvereninizi zor durumda bırakır. Çünkü işveren ve şirket sizin vermiş olduğunuz tarih aralıklarına güvenerek sizlere bu işi ayarlamaktadır. Türkiye’den programa katılan öğrencilerin yasal olarak çalışabilecekleri en son tarih 1 Ekimdir ve bu tarihten sonra hiç bir öğrenci yasal olarak çalışamamaktadır. Öğrenci ş bitiş tarihine olduğu kadar iş başlangıç tarihine de çok dikkat etmelidir. Bu tarih Amerika’da çok ciddiye alınır ve işe 1 gün dahi olsa geç gitme öğrencinin işinin ve dolayısı ile programının iptaline neden olabilir. Bu gibi durumların da telafisi yoktur.

Deneyim: Bazı işler bir takım deneyimler gerektirebilmektedir. Örneğin çok yoğun çalışan bir restoranda garson olarak bir öğrenciyi işe alacaksa ve iş detaylarında en az 3 aylık garsonluk deneyimi istenmekteyse bu kurala uyulması gerekmektedir. Hiç bir garsonluk deneyimi olmamasına rağmen nasıl olsa bu basit bir iş ve ben yaparım mantığı ile acentayı ve işvereni yanıltıcı bilgi vermek ve bu tür bir deneyim gerektiren işi seçmek çok ciddi iş problemleri yaşamanıza hatta işten atılmanıza sebep olabilir. Bu yüzden eğer belli bir süre deneyim şartı olan bir iş seçiyorsanız bu deneyime sahip olup olmadığınızdan mutlaka emin olmalısınız ve bu konuda dürüst hareket etmelisiniz. Buna en güzel örneklerden biri de cankurtaranlık işidir. Böyle bir işi tercih edecek aday iş profilinde belirtilen yüzme kabiliyetlerini mutlaka bir havuzda denemeli ve ona göre gerçekçi kararını vermelidir.

Beklentiler: Öğrenci eğlence ve seyahat ile işi birbirine karıştırmamalı ve bu tür bir beklentiye girmemelidir. İşini bir İngilizce pratik aracı olarak da görmemelidir. Örneğin çalışırken eğlenirim düşüncesi ile bir iş tercih edip işe ve sorumlulularına odaklanmak yerine iş dışı faaliyetlere göre iş tercih etmeye çalışmak, kötü geçebilecek bir programın ilk habercisi olabilir. Tüm işlerde işveren aynı ciddiyet ve dikkati çalışanlarından beklemektedir. Öte yandan gidilecek yer ile alakalı beklentilerin de doğru ayarlanması gerekir. Gidilecek bölge iyi araştırılmalı varsa gidenlerle görüşülmeli ve yanlış beklentilerle hareket edilmemelidir.

Uygunluk: Katılımcının özellikleri ile işin şartlarının birbiri ile uyum içerisinde olması sadece tarih, İngilizce seviyesi gibi teknik alanlarda değil fiziki uygunluk açısından da çok önemlidir. Örneğin güneşe ve açık havaya karşı alerjisi olan bir öğrencinin açık alanda yapılan lifeguard ya da eğlence parkı gibi işleri seçmek yerine kendisine uygun olan kapali mekân işleri tercih etmesi gerekmektedir. Ya da kimyasallara karşı alerjisi olan bir öğrenci bunu dürüstçe hem şirketine hem de işverenine önceden söylemeli ve temizlik malzemesi gibi kimyasal kullanım gerektiren işleri asla tercih etmemelidir. Veya iş detaylarında ortalama 25 kg yük kaldırabilecek kapasiteye sahip olunmalı şeklinde bir ifade var ise ve bu yükü kaldırabilecek fiziki yeterliliğe sahip değilseniz asla öyle bir işi seçmemelisiniz.

İşverenin beklentileri ve iş kuralları: Her bir işyerinin ve işverenin mutlaka bir takım kuralları vardır ve bunlara uymak zorunludur. Örneğin iş detaylarında uzun saçlı erkek öğrenci kabul edilmiyorsa, açık ve görünen yerlerde dövme olması kabul edilmiyorsa, sigara kullanan bir çalışan istenmiyorsa bu ve bunun gibi kurallar dikkatli bir şekilde okunmalı ve bu tür kendisine uygun olmayan bir kural var ise ya bunu kabul edip o kurala göre hareket edilmeli ya da en başka bir iş tercih edilmelidir.

Yasal uygunluk: Work and Travel programında yasak olan işler ve kapsamları bellidir. Hiç bir öğrenci yasal olarak bu yasak işlerde çalışamazlar. Amerikan hükümetinin yayınlamış olduğu yasak iş listesi şu şekildedir:

Alaska’daki balık veya su ürünleri işleme fabrikalarındaki işler ile her türlü fabrika ve üretim işleri
Pedicab, bisiklet taksi veya tekerlekli sandalye sürücüsü işleri veya bu gibi kişileri çalıştıran işyerlerindeki işler
Yolcu taşınmasa bile kullanmak için ehliyet gereken araç veya vasıtaların sürücülüğü işleri ya da bu tür araçları işleten işyerlerindeki işler
Mal alıp satma veya kapı kapı dolaşılan pazarlama işleri
Komisyon üzerinden kazanç sağlayan satış işleri
Çalışma saatlerinin yarıdan fazlasının 22:00 ile 6:00 arasında yer aldığı gece vardiyalı işler
Kamp danışmanlığı, dadılık, bakıcılık, şahsi mülkte kâhyalık veya bakıcılık, hasta, çocuk ve yaşlı bakımı ile alakalı ev veya kliniklerdeki işler
Hastane ya da tıbbi alanda yardımcılık ile ilgili işler
Cinsel içerikli veya cinsel içerik ile alakalı olan işler
Kumar oynanan veya kumarla alakalı olan işler veya bu ieri de yapan işyerlerinin kumar ile ilgili bölüm veya katlarındaki diğer işler
Seyahat eden eğlence parkları ve yer değiştirme özelliği olan, sabit adresi olmayan işler
Tarım, hayvancılık, balıkçılık, avcılık, madencilik, ormancılık, inşaat sınıflaması altında yapılan işler
İnsanlara fiziki dokunmayı gerektiren dövme, masaj veya manikür gibi işler
Depo ve mal dağıtımı işleri
Kimyevi maddelrin kullanıldığı veya satıldığı işler

Yukarıda sıralanan işler haricinde sponsorlar öğrenciye güvenli ulaşım ve ekonomik konaklama sunamayan bölgelerdeki işleri, programın kültürel öğesine uygun görmedikleri ve Amerikalılar ile iletişimin olmadığı diğer işleri de değerlendirmelerine göre kabul etmeyebilirler. Yasak olan işler listesi her yıl güncellenmektedir. Work and Travel öğrencileri bu işlerden herhangi birisinin kendileri tarafından yapılması isteniyor veya zorlanıyorlarsa Amerika’da yasadışı duruma düşmemek için bu işleri kabul etmemeleri ve sponsorlarıyla iletişime geçip durumlarını aktarmaları gerekmektedir. Amerikan hükümeti tarafından yasaklanmış işlerin listesini ve olabilecek güncellemeleri http://j1visa.state.gov/programs/summer-work-travel/ adresini ziyaret edi bu linkten Program Exculisions başlığı altında inceleyebilirsiniz.

Amerika’da işimi kaybetmem durumunda ne yapmalıyım?

İşverenler, CIEE tarafından denetlenmektedir. Denetimden geçmeyen işyerlerine öğrenciler yerleştirilemez. Bu denetim sayesinde çıkabilecek sorunlar en aza indirilmiş olur. Eğer tamamen işverenden kaynaklanan bir sorun yaşarsanız gerekli işlemlerin yapılabilmesi için size sağlanan iletişim bilgilerini kullanarak acilen CIEE’ye ve bize ulaşmanız gerekmektedir. Teknik detayları sözleşme sayfalarında bulabilirsiniz.

İşverenin çalışandan memnun kalmaması ihtimali de söz konusudur. Bazen çalışanlar gerekli becerilere sahip olmadıklarından dolayı işlerine son verilebilir, bazen de takımla uyumlu çalışmadıkları için veya disiplinsiz davranışlar sergilediklerinden dolayı yine işlerine son verilebilir ya da pozisyonları değiştirilebilir. İşyerinizde yaşayacağınız her tür problemi bize ve CIEE ye bildirmeniz gerekmektedir.

İşime gider gitmez başlayabilir miyim?

Genel uygulama, iş anlaşmasında yazan tarihte ya da bir kaç gün sonrasında işe başlatmak yönündedir. Her işverenin özel işe başlama günleri de olabilir. Bazı işlerde işin yapısı gereği öğrenciye bir eğitim/oryantasyon verilebilir ve öğrenci bu süre sonrasında işine başlar. İşverenler iş sözleşmesinde yazan tarihe uyulmaması durumunda yani geç gitme durumlarında genelde çok katıdırlar. Öğrenci kayıt sırasında belirttiği tarihe sadık kalmalıdır. Nadiren de bazı işverenler işe başlatmak için önce öğrencinin Sosyal Güvenlik Numarasının belli olmasını bekleyebilirler.

İşimden sözleşme sürem dolmadan ayrılabilir ya da iş değiştirebilir miyim?

İş yerinizden ayrılmak istiyorsanız ayrılmadan 15 gün önce işvereninize ayrılmak istediğinizi haber vermelisiniz ve durumunuzdan derhal CIEE’yi haberdar etmelisiniz. İşinizden ayrılmanız hiçbir durumda tavsiye edilmemekle beraber 15 gün önceden haber verme kuralına uyarak ayrılırsanız programınız iptal edilmez ve yeni bir iş bulup onaylatabilmeniz durumunda programınıza devam edebilirsiniz. Bu süreç oldukça kritik bir süreçtir ve her anından CIEE haberdar edilmelidir. Kurallara uymama veya verilen sürelerde gerekli işlemleri yapıp kendinize yeni bir iş bulamama veya bulabilseniz dahi bunu CIEE’ye zamanında veya hiç onaylatamama programınızın sonlanmasına neden olur. UNUTMAYIN Kİ Amerika’da iş bulmanız çok zordur ve bulunan işlerin çoğu Department of State’in kriterlerinden geçememektedir.

Programım süresince vergi ödeyecek miyim?

Evet. Öğrencilerin aldığı ücretler brüttür. Amerikan vergi sistemine göre tüm gelir sahiplerinin kazançlarından vergi kesilir. Bu programda sizlerden kesilen vergilerin yaklaşık %80 ini ülkenize döndükten sonra yapılacak başvuru ile geri alabilirsiniz. Bu konularla alakalı geniş bilgileri Amerika’ya gidişlerden önce yayımlanacak olan katılımcı rehberinde de bulabileceksiniz. Bu kitapçık sizlere ödemeniz ve ödememeniz gereken vergilerden vergi iadelerinin alınmasına kadar çeşitli konularda bilgileri içerecektir.

Bu program sırasında dil kursuna da gidebilir miyim?

Bu programın dil eğitimi ile bir ilgisi yoktur. Ama öğrenciler işlerini ihmal etmemek kaydı ile varsa çevrelerindeki bir dil kursuna boş vakitlerinde hiç bir özel işlem yapmadan devam edebilirler.

Konaklama ihtiyacı ne şekilde çözülebilir?

Öncelikle şunu belirtmeliyiz: Eğer konaklama sizin için büyük önem teşkil ediyorsa ve gitmeden önce ayarlanmış olmasını önemsiyorsanız KESİNLİKLE erken kayıt yaptırmalı ve iş fuarlarına katılma fırsatını kaçırmamalısınız. İş fuarlarına katılan işverenlerin büyük kısmı konaklama  sağlamaktadır. Konaklamalar için işverenler genelde 50 ila 200 USD arasında değişen depozitolar talep ederler. Konaklama ücretleri ise aylık 300 ile 500 USD arasında olabilir.

İşverenin konaklama sağlamadığı durumlarda gerek işverenler gerekse biz katılımcılara senelerdir oralarda çalışan öğrencilerin her yaz kaldıkları yerlere ait iletişim bilgileri ulaştırır ve öğrencilerin buralarla temasa geçerek konaklamalarını ayarlamalarına ve ayırtmalarına yardımcı oluruz.

Oryantasyon hakkında bilgi verir misiniz?

Bu programa katılan öğrenciler Amerika ya gitmeden önce oryantasyon almak zorundadır. Oryantasyonlar tamamen ONLINE’dır. Zamanı geldiğinde kendilerine verilecek bir site üzerinden yine kendi kullanıcı bilgileri ile giriş yapacakları ONLINE ORYANTASYON katılımcılara, oyna-öğren tabanlı bir oryantasyon sunarak gerekli bilgileri öğrenmelerini amaçlamaktadır. Katılımcılara ayrıca tarafımızca bir de Türkçe hazırlanmış katılımcı rehberi sunulacaktır. Bunlarla alakalı ilgili sayfalarımızı ziyaret edip detaylı bilgi edinebilirsiniz.

Amerika ya giderken dikkat etmem gereken hususlar nelerdir?

Amerika ya giderken dikkat etmeniz gereken tüm konularla Amerika’da özellikle ilk zamanlarda dikkat etmeniz gereken hususlar size oryantasyonunuzda anlatılacağı gibi bir de elektronik katılımcı rehberi ile bilgileriniz desteklenecektir. Sizinle paylaşılacak olan katılımcı rehberi detaylı bir bilgi kaynağıdır ve Amerika’da bulunduğunuz süre boyunca elinizin altında bulundurmanız gereken kapsamlı bir rehberdir.

Program süresince sağlık sigortam olacak mı?

Program süresince sağlık ve bagaj sigortanız olacaktır ve ücreti program ücretine dâhildir. Sigortanızın kapsamı, sigortanızı nasıl kullanacağınıza dair bilgi ve dokümanlar oryantasyon sırasında verileceği gibi her zaman http://ciee.org/insurance sayfasından da edinilebilir.

Türkiye’deki ehliyetim ile Amerika da araba kullanabilir miyim?

Bu kural Amerika’da eyaletten eyalete değişiklik göstermektedir. Birçok eyalette ülkenizden götüreceğiniz ehliyetler kabul edilmektedir. Ancak, araba kullanmayı düşünüyorsanız zorluklarla karşılaşmamak için Amerika’daki ilk işlerinizden birinin bulunduğunuz eyaletteki ilgili birime (DMV – Department of Motor Vehicles) başvurmak olmasını tavsiye ederiz. Bu konuda daha fazla bilgi katılımcı rehberinde yer alacaktır.

SEVIS nedir?

SEVIS, Uluslararası Yabancı Öğrenci ve Değişim Programı katılımcılarının, Amerika da kaldıkları süre boyunca bilgilerinin toplandığı, düzenlendiği ve yönetildiği bilgisayar bazlı bir sistemdir. Sistemi, Amerika İç Güvenlik Departmanı (DHS) yönetmektedir. Programa kayıtlı olduğunuzda bu sistemde sizin için bir alan açılacaktır. Programın zorunlu parçalarından birisi Amerika ya vardığınızda bilgilerinizi bu sisteme kaydedip gerekli durumlarda güncellemeleri yapmanızdır. Bu konu ile ilgili daha fazla bilgi oryantasyonlarda ve katılımcı rehberinde verilecektir.

Sosyal Güvenlik Numarası nedir ve nasıl alınır?

Amerika’da yasal olarak çalışabilmeniz için çalışma izninizin yanında sosyal güvenlik numaranızın da olması gerekir. Amerikan hükümeti bu numarayı kimliğinizi tanımlama ve vergi ödemelerinizin takibi için kullanacaktır. Oryantasyonlarda bu numaraya nasıl başvuru yapacağınız anlatılacak ve bu bilgiler yine katılımcı rehberinde de yer alacaktır.

Vizemi uzatabilir miyim?

Work and Travel program katılımcıları daha önceden belirttikleri ve  DS-2019 formlarına geçen tarih aralığı içinde çalışma iznine sahiptirler. Programın ana kayıt kısmında sizden programa katılabileceğiniz tarihler  istenir ve bu tarihlerin okulunuzun yaz tatili başlama ve bitiş tarihleri ile uyumlu olması gerekir. Bildirilen çalışma tarihleriniz üzerine program sürenizi aşmayacak şekilde en fazla 25 gün olmak kaydıyla gezi süreniz eklenir böylelikle ABD de bulunabileceğiniz tarih belirlenmiş olur. Tüm katılımcılar daha önceden belirlenmiş bu tarihler içinde Amerika da bulunabilir ve bu süre dolduğunda dönmek zorundadırlar.

Programa katılırken program bitiminde ülkenize döneceğinizi belirten bir sözleşme imzalarsınız. UT, CIEE ve Amerikan Konsolosluğu sizden bu sözleşmeye sadık kalmanızı bekler ve zaten vize alabilmenizin ön koşulu da budur. Aksi taktirde orada yapacağınız veya yapmaya çalışacağınız her tür vize değiştirme/uzatma işlemleri bir kere Türkiye’ye döndükten sonra bir daha Amerikan vizesi alamamanıza ve aile fertlerinizin de aynı durma düşmesine sebep olur.

Amerika’da çalışma sürem bittikten sonra ne kadar kalabilirim?

Her öğrencinin programda 4 ana tarihi vardır: Program Başlangıç, İş Başlangıç, İş Bitiş, Program Bitiş. Öğrenci başvurusunu tamamlama aşamasında İş Başlangıç, İş Bitiş tarihlerini okul tarihlerine göre belirler ve böylece çalışma süresi ortaya çıkar. Katılımcının belirlediği iş başlangıç tarihinden 5 gün öncesi otomatik olarak program başlangıç tarihi olarak; iş bitiş tarihinden 25 gün sonrası da program bitiş süresi olarak ayarlanır. Ama öğrenci okulu açıldığında dönmüş olması gerektiğini bilmelidir.

Gezi süresi zarfında çalışmaya devam edemezsiniz ve gezi sürenizin bitiminde ülkenize dönüş yapmanız gerekir. Süre uzatmaları ve vize ihlalleri ileride sizin ve aile bireylerinizin vize başvurularında ciddi problemlere sebebiyet verecektir.

Şirket ve sponsor seçiminde dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Work and Travel Programına gitmek için atılması gereken en önemli adım şirket seçimi olmaktadır. Program kapsamında alınacak hizmet ortalama 8 ila 12 ay arasında değişmektedir. Şirketinizden alacağınız hizmet, günlük hayatta karşılaştığınız hizmet alanlarından çok farklıdır. Work and Travel hizmeti almak, mal almak gibi basit bir işlem değildir. Alınacak hizmetin bir kısmı programa başvuru ve işlemlerin tamamlanması süresi boyunca Türkiye’de, bir kısmı Amerika’da ve diğer bir kısmı da programı tamamlayıp ülkenize döndükten sonraki süreçlere dağılmıştır. Bu uzun süreçler boyunca harcayacağınız emeği, toplam giderlerinizi, programdan elde edebileceğiniz maddi-manevi kazanımları ve mutluluğunuzu; alacağınız hizmetin kalitesi kalitesi çok etkiler.

Size kaliteli hizmet sunabilecek iyi bir şirket:

Work and Travel ile ilgili yeterli tecrübeye sahip
Öğrenci memmuniyeti oranı ve referansları güçlü
Satış sonrası hizmet ve destek hizmeti için gerekli altyapı ve eleman yatırımını yapmış
Öğrenci memnuniyetine değer veren
Sektörde yer edinmiş, güvenilir ve diğer şirketler tarafından da kabul gören bir şirket olmalıdır.

Böyle bir work and travel şirketi sizin programa katılım için harcayacağınız emeği, toplam giderlerinizi ciddi ölçüde azaltırken; programdan elde edebileceğiniz faydaları da da oldukça arttıracaktır. Bunların aksine hiçbir teknik altyapıya sahip olmayan, Work and Travel programını tanımayan, hizmet kalitesinine yeterince değer vermeyen, hizmet üretmek değil alıp satmak odaklı çalışan ve sadece günü kurtarmaya yönelik bir anlayış içinde olan bir şirket seçimi sizlere güzel bir tecrübe edinmek içim çıktığınız yolda hayal kırıklıkları ve başarısızlıklar yaşatabilir.

İşini iyi yapmayan ya da Work and Travel konusunda yeterince bilgi ve donanıma sahip olmayan bir şirket ile bu sürece başlarsanız başlıca şu sorunlarla karşı karşıya kalabilirsiniz:

Amerika’ya gitmeden önce, işlemlerinizi yaptırmak ve servis alabilmek için Acentanızın peşinde koşmak zorunda kalabilirsiniz: Work and Travel programına kayıt olduğunuz günden itibaren, firmanızla en az 10-12 ay sürecek bir ilişki içine girersiniz. Bu süreç içinde işlemlerinizi en hızlı şekilde yapacak ve sizin işlemlerinizi zamanında yapabilmeniz için sizi zamanında bilgilendirip işlemlerinizi takip edecek bir firmaya kayıt olmanız oldukça önemlidir.

Uçak biletinizi daha pahalıya almak zorunda kalabilirsiniz:
 Firmanızdan ekonomik uçak bileti konusunda yardım alamayabilir veya işlemleriniz geciktirildiği için daha yüksek maliyetli biletler almak zorunda kalabilirsiniz.

İlk gittiğinizde ulaşım konusunda sorun yaşayıp, ek masraf yapmak zorunda kalabilirsiniz: Acentanız Amerika’da ineceğiniz havalimanından çalışacağınız yere olan ulaşımınız konusunda size danışmanlık hizmeti vermeyebilir, bu bilgiyi yanlış verebilir ya da doğru bilgiye nasıl ulaşacağınıza dair gerekli yönlendirmeleri yapmayabilir.

Amerika’ya gittikten sonra firmanızdan destek alamayabilir ve sorunlarınızı tek başınıza çözmek zorunda kalabilirsiniz:Amerika’da bulunduğunuz süre içerisinde iş, konaklama, sağlık sigortası, vergiler, sosyal güvenlik numarası, sevis kaydı konusunda sorunlar yaşayabilir ve bu konularda destek alma ihtiyacı duyabilirsiniz. Acentanızın bu konularda destek ve danışmanlık verebilmesi için gerekli altyapıya, tecrübeye, bilgiye sahip olması gerekir. Acentanızın sözleşmesinde bir replacement (gerekli ve şartları sağlayan durumlarda yeni bir iş yerleştirmesi) maddesinin bulunması gerekir.

Sponsorlarda dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Sponsorun kaç yıllık bir deneyime sahip olduğu iyi araştırılmalıdır.
Amerika’da faaliyet gösteren müşteri destek hattının olup olmadığı öğrenilmeli ve verilen destek hizmetinin detayları sorulmalıdır.
Yapılan sağlık sigortasının kapsamı, yeterli ağa sahip olunup olunmadığı ve sigortanın hangi süreleri (sadece çalışma süresimiö tüm program süresimi?) kapsagığı sorgulanmalıdır.

Uçak bileti alınırken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Tam olarak çalışacağınız bölge ve iş belli olmadan ve vize almadan uçak bileti almamalısınız.
İş yerinize en kolay ulaşımı sağlayacak ve ulaşım imkanlarının en yoğun olduğu havalimanına bilet almalısınız. Bunun en uygun yolu ise bilet almadan önce işvereninızle ile iletişime geçerek en uygun havalimanı hakkında bilgi almanızdır.
Seyahat planı önceden belirlenip, gidiş ve dönüş tarihleri önceden tespit edilerek bilet alınmalıdır.
Bilet alınırken resmi tatiller gibi tarihler önceden araştırılmalı ve bu tür yoğun dönemlere gelen günler için bilet araştırması son dakikaya bırakılmamalıdır.
Bilet kuralları iyi okunmalı ve biletin değişikliğe uygun olup olmadığı ve her hangi bir tarih ve/veya parkur değişikliğinde ödenmesi gereken ceza miktarlarının önceden bilinmesi gerekmektedir.
Biletin ve seyahat edilecek havayolu şirketinin kac adet valiz alma ve valizlerin ağırlıkları gibi detay bilgilere dikkat edilmelidir.
Uçuş planında bir değişiklik yapılacalsa bu tür değişiklikler önceden tespit edilmeli ve son dakikaya bırakılmamalıdır.
Mümkünse internette bilet alınmamalıdır, bunun en önemli sebebi tarih ve parkur değişikliği gerektiğinde ya bir muhattap bulunamaması ya da çok yüksek miktarlarda cezaların çıkmasıdır.
Alınan bilet detayları acenta ve işveren ile paylaşılmalıdır. Acentanız ucuş bilgilerinizi işverenlerinize iletilmek üzere sponsorlarla paylaşmak zorundadır.
Bilet üzerinde yazan bütün bilgiler okunmalı ve bir yanlışlık varsa düzeltilmesi sağlanmalıdır.

Daha fazla bilgi için lütfen Katılımcı Rehberi ve Program Broşürü sayfalarımızı ziyaret edin.